Dữ

Đệ Nhất Phương Nam… Mắm

Mắm là món trứ danh của người dân Nam Bộ, từ lúc đi mở cõi phương Nam. Không  đơn thuần là món ăn dân dã mà mắm còn là sản phẩm văn hóa đặc trưng miền sông  nước Nam Bộ. Đến nỗi, sách Gia Định Thành Thông chí của Trịnh Hoài Đức có ghi: “Ở […]

Gò Công Xưa – Giồng Sơn Qui Lịch Sử – Quê Hương Từ Thái Hậu

Trên đường từ tỉnh lỵ Gò-công về Sài-gòn qua ngõ Long- an, người ta băng qua giồng Sơn-qui khi ra khỏi nhà thờ độ 3 cây số và bắt đầu lên dốc. Giồng Sơn-qui, quê hương bà Từ-Dũ, có hình dáng như con rùa nằm. Trước có tên là Qui-nguyên, nghĩa là Gò rùa về […]

Con đường sứ Gò Công

Vua Tự Đức (1848-83) cho đắp “con đường sứ” nối từ Gia Định xuống giồng Sơn Quy để liên lạc với quê ngoại (Bà Từ Dụ). Người lớn tuổi ở đây thường nói rằng “nghe ông bà kể lại hồi đắp con đường này, bắt dân chúng phục dịch lao khổ để phá rừng, đào mương đắp lộ, bắc cầu trong hoàn cảnh […]

Những chiến tướng của Trương Định qua tư liệu dân gian ở Gò Công

ĐẶNG KHÁNH TÌNH Đặng Khánh Tình chưa rõ năm sinh năm mất, người thôn Vĩnh Hựu, huyện Kiến Hòa, trấn Định Tường (nay thuộc xã Vĩnh Hựu, huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang). Năm 1859, khi Trương Định phất cờ khởi nghĩa, ông gia nhập nghĩa quân, đầu tiên giữ chức Đội. Về sau, […]

Nhớ trận bão năm Thìn

Miền Nam vẫn được xem là vùng đất có khí hậu ôn hòa, quanh năm nắng ấm. Mưa to bão lớn ít xuất hiện. Tuy nhiên, trận bão năm Giáp Thìn (1904) được xem là trận cuồng phong mạnh nhất từng đổ bộ vào khắp vùng Nam Kỳ khiến 3,000 người chết, gây thiệt hại […]

Gió độc Gò Công!

Ca dao là câu hát để ru con, ru em. Phải cho thằng nhỏ dễ ngủ, sợ thằng nhỏ khóc lồi rún, nên giai điệu của lời ru phải trầm bổng; phải có vần, phải có điệu theo thể thơ lục bát hoặc song thất lục bát. Hai cái thể thơ nầy, Má hoặc Chị […]

Gò Công Xưa – Tranh Đấu Với Kẻ Nội Thù: Đội Tấn

Sau vụ thất thủ Gò-công, Trương-Công-Định về lập lại căn-cứ ở Lý-nhơn, giữa một hòn đảo đất phù-sa, cây cối và dừa nước dày đặc phủ kín. Vùng này hoang vu và đầy thú dữ tương tự như Rừng sát, khi nước lớn thì chỉ còn một phần đất nhỏ nhô lên trên mặt nước […]

Gò Công Xưa – Vị trí – Địa giới

ĐỊA-LÝ Tỉnh Gò-công nằm về phía Đông-nam Sài-gòn và thuộc miền Tây Nam-phần Việt-Nam, cách Sài-gòn 45 cây số đường chim bay. Đường bộ 58 cây số : Bắc giáp tỉnh Long- an, Nam giáp tỉnh Kiến-hòa, Tây giáp tỉnh Định-tường, Đông giáp biển Nam-hải. Kể đến nay (1969) chúng tôi được biết Gò-Công gồm […]

Gò Công Xưa – Những Chuyện Lạ Về Cá Ông Và Tục Lễ Cúng tế Ông Tại Vàm Láng

Theo một tín-ngưỡng được kính-cẩn lưu-truyền hơn bốn thế-hệ đồng bào tỉnh Gò-công. Nguyễn-Ánh trong thời chinh-chiến với Tây-sơn phải lắm phen thất trận, nào bôn đào ra Côn-nôn Phú-quốc, nào mấy phen cầu-viện Xiêm-La. Đến một hôm vào khoảng tháng Giêng sau khi tụ tập được khá đông chiến thuyền và binh-sĩ, Nguyễn chúa […]

Gò Công Xưa – Bà Từ Dũ Và Mắm Tôm Gò Công

Nói đến nhân vật Gò-công, ta không thể không nhắc đến Bà Từ-Dũ, một bông hoa của đất Gò, đã ngự-trị một thời ở Triều Huế. Không cân quốc như Bà Trưng, Bà Triệu, không kiếm cung tô-điểm sơn hà, nhưng người thiếu nữ Gò-công với tứ- đức tam-tùng đã nêu cao gương hiền đức […]

Gò Công Xưa – Sử lược tỉnh Gò Công

(Căn cứ vào Bộ Hoàng-Việt Địa-dư chí đời Minh-Mạng thứ 14 năm 1934 và Cours d’Histoire Annamite của Trương- Vĩnh-Ký, in năm 1877). Ý NGHĨA VÀ ĐIỂN-TÍCH DANH HIỆU GÒ- CÔNG Từ lâu lãnh thổ Gò-công đã được ghi vào bộ Đại-Nam Quốc-Sử do cụ Phan-Thanh-Giản bình luận, là một xứ « Địa-Linh Nhơn-Kiệt », […]

Gò Công trong tiểu thuyết Hồ Biểu Chánh

Phan Thanh Sắc Thân thế Hồ Biểu Chánh Ông tên thật là Hồ Văn Trung, tự là Biểu Chánh, bút hiệu là Thứ Tiên (thường ký trong các bài thơ), sinh  ngày  1-10-1885 (năm Ất Dậu) tại làng  Bình Thành, tỉnh Gò Công, trong một gia đình nghèo, đông con ( ông là người con […]

Những chuyện xưa, tích cũ ở Gò Công

Chuyện cổ lưu truyền tại Gò Công (nay thuộc Tiền Giang) phong phú và thú vị, tác giả Việt Cúc tái hiện trong quyển sách “Gò Công cảnh cũ người xưa”, phản ánh đầy đủ về quá khứ đầy biến động của vùng đất này. “Năm Thìn bão lụt” “Năm Thìn bão lụt” xảy ra […]

Gò Công – Bí ẩn Làng thành phố đầu tiên của lục tỉnh – Kỳ 3: Quê hương hai bà hoàng danh tiếng

Hàng trăm năm qua, người dân Gò Công (Khổng Tước Nguyên) vẫn tự hào vùng đất lành này là nơi xuất thân hai bà hoàng danh tiếng tài đức vẹn toàn của triều Nguyễn. Nam Phương hoàng hậu thời thiếu nữ đang đi học – Ảnh tư liệu Chuyện Đức bà Từ Dụ Buổi sáng […]

Bí ẩn những lò võ Gò Công – Kỳ 2: Đi tìm khởi thủy dòng võ xứ Gò

Trước nhà là khoảng sân với giàn mướp xanh tươi, bên cạnh khu vườn trĩu quả. Chính góc sân này cách đây non một thế kỷ, ông Bảy Bổn truyền võ công cho đệ tử tứ phương. Các võ sĩ của võ đường Triệu Tử Long đi thi đấu trước năm 1975 – Ảnh GIA […]

Gò Công – Bí ẩn Làng thành phố đầu tiên của lục tỉnh – Kỳ 5: Độc đáo món quê Gò Công tiến vua

“Gọi mắm nhưng thật ra không phải mắm, đó là loại nước chấm thượng hảo hạng làm từ thịt con tôm”, ông Phạm Văn tâm sự. Cho mắm tôm chà vào keo để bán – Ảnh: HÙNG ANH Món mắm quê Ông Phạm Văn, 59 tuổi, là dân Gò Công chính gốc nên am tường […]

Gò Công – Tiền Giang hơn 100 năm trước

Ngày nay chúng ta biết đến thị xã Gò Công khi nói đến tỉnh Tiền Giang, ít ai biết được rằng hơn 100 năm trước thị xã nằm ven con rạch thơ mộng này đã từng là một đơn vị hành chính cấp tỉnh đông dân cư và trù phú. Bài viết về tỉnh Gò […]

Ba chiếc cầu bắc qua kinh SALICETTI nội thị

Khi vét đào Kinh Salicetti nội thị Pháp cho bắc 3 cây cầu sắt trên 3 trục lộ Nam Bắc. CẦU HUYỆN Bây giờ, ai là người Gò Công cũng đều nghe đến Cầu Huyện, có thể cũng biết chỗ Cầu Huyện nhưng mấy ai thấy dáng dấp chiếc cầu sắt nầy. Cây cầu nằm […]

Kỳ thú chuyện về vùng đất linh thiêng Gò Công

Vào năm 1834, bắt chước cách tổ chức hành chính của nhà Thanh, vua Minh Mạng cho đổi tên “trấn” thành “tỉnh”, rồi lập thêm tỉnh mới An Giang, như vậy Nam Kỳ lục tỉnh ra đời. Từ lúc đó Tân Hóa gồm phần đất thuộc tỉnh Gò Công sau này, mặc dù nằm sát […]

Gò công, nơi phát tích các dòng họ quý tộc

Viết bộ “Nam Kỳ lục tỉnh”, chúng tôi chỉ có một ước vọng nhỏ là mời bạn đọc đi thăm các miền đất nước phương Nam, từ thời hoang sơ mới khai phá, trải bao thăng trầm, những biến động chính trị, lịch sử dồn dập giữa thế kỷ 20, cho tới thời hiện lại. […]

Gò Công: đất khởi nghiệp các dòng học quý tộc

Khắp các tỉnh Nam Kỳ, Gò Công tuy là một hạt nhỏ nhưng là đất quý hương bên ngoại của nhà Nguyễn, là nơi phát tích nhiều dòng quý tộc hơn cả. Họ Phạm, họ Nguyễn đều được phong tước công, hầu, bá… vì là tổ phụ của bà Từ Dụ Phạm Thị Hàng và […]

Đại ca Hai Miêng và chuyện dân Cầu Muối lập miếu thờ

Đình làng Nam bộ cũng như Sài Gòn vốn được bà con trong làng góp công, của xây dựng để thờ vị thần Thành Hoàng phù hộ cho làng. Có một đình làng giữa đất Sài Gòn xưa thờ một “đại ca“. Trong khoảng 300 ngôi đình hiện tồn của khu vực Sài Gòn hiện […]