Cầu

Nam Kỳ phong tục nhơn vật diễn ca

Gò-Công phong cảnh thi: Thanh lịch Gò-công xứ biết chơi,Địa linh nhơn kiệt quả như lời.Vỏ-công hùng cứ bia ngàn thuở,Phạm-Tộc phủ thờ quới một nơi. Phát trước nhiều ông danh tiếng rạng,Nối sau chán kẻ hiển vinh đời.Năm thìn ruổi mắc cơn giông bão,Dựng lại bằng xưa cũng phước trời. Gò-công huyện nhỏ một […]

Chuyện về “Bình Tây đại nguyên soái” Trương Định (P2)

Trương Định xây dựng Gò Công thành căn cứ nhằm chống Pháp lâu dài. Người Pháp nhiều lần gây sức ép với Triều đình Huế nhằm buộc Trương Định bãi binh nhưng ông không đồng ý. Pháp nhiều lần chiêu hàng nhưng Trương Định đều cự tuyệt. Hiệu triệu dân chúng Tháng 7/1862, Trương Định […]

Từ Huấn Lục: Hoàng thái hậu Từ Dụ và những lời dạy còn sống mãi

“Ta nhân lúc giải phiền muộn xin mệnh xa giá đi bắn chim, nếu hợp hoàn cảnh thì cho, không hợp thì không, không nói nhiều lời. Mỗi khi thường răn về số lần, mẹ nghiêm và từ như thế.”  Việc dưỡng dục con cái thời nào cũng là một chủ đề đau đầu, bởi […]

Gò Công cảnh cũ người xưa xứng đáng được giữ gìn và trân trọng

Cụ Việt Cúc (1906 – 1990) tên thật là Nguyễn Văn Tám (tự Thê), được người dân kính trọng gọi thầy Bảy Thê (sinh quán làng Tân Niên Tây, nay là xã Tân Tây, huyện Gò Công Đông). Từ nhỏ cụ học chữ Nho, hành nghề thuốc Bắc từ lúc 21 tuổi, học thêm về […]

Đường Hộ Mưu

Đường Hộ Mưu – Nay đường Nguyễn Văn Côn, từ ngã Tư Long Thuận đến Nhà Thờ Phía Nam con dường Lộ Dương là con đường ranh với khu nội thị dài nhứt, bắt đầu từ Ngã Tư Bình Ân (giờ có Cây xăng Long Thuận), chạy về phía Bắc quẹo vuông gốc rồi đến […]

Phan Thanh Sắc: Người Giữ Hồn Cho Gò Công Qua Bộ Tứ Sách Sử Vàng Son

Gò Công – mảnh đất trù phú nơi phương Nam, nơi những câu chuyện lịch sử, văn hóa và hồn người hòa quyện, tựa như một bức tranh đa sắc, rực rỡ mà sâu lắng. Trong bức tranh ấy, Nhà giáo ưu tú, Nhà nghiên cứu Phan Thanh Sắc hiện lên như một họa sĩ […]

Phố cổ Gò Công

Tôi nghe người ta nói về “phố cổ Hội An” và “phố cổ Gò Công” từ thời còn học ở trường đại học. Đó là những năm 79, 80 của thế kỷ XX. Cái thời “bao cấp” ấy lúc nào cũng “thiếu” và “đói”. Cái “thiếu” và “đói” đúng với nghĩa bóng lẫn nghĩa đen. […]

Sáng nghĩa thầy trò Gò Công học

GD&TĐ – NGƯT Phan Thanh Sắc chào đời năm Bính Tý 1936 tại Gò Công, làm Hiệu trưởng Trường Trung học Hòa Tân rồi Tổ trưởng Ngoại ngữ Trường THPT Trương Định ở quê nhà. Tháng 3/2000, NGƯT Phan Thanh Sắc về hưu, bèn nghiên cứu địa phương, đã liên tục ấn hành 3 tập […]

Trên Văn đàn toàn quốc Gò Công chiếm một địa vị khả quan

Nói đến văn-học Việt-Nam ta phải để dành một chỗ cho tỉnh Gò-công, một xứ đồng chua nước mặn mà đã sản xuất khá nhiều nhơn tài trên văn đàn trận bút. Từ thời xưa, người Gò-công đã có tiếng là hiếu học. Lẽ cố nhiên vào thời-đại mà quan niệm quốc-gia dân tộc còn […]

Gò Công Xưa – Hai Nơi Đền Thờ Võ Quốc Công

Xuyên qua tỉnh lỵ Gò-công ra khỏi ấp Cầu-huyện về hướng quận Hòa-tân, sang ngã tư bên mặt chừng một cây số, có ngôi miếu cổ, ấy là « Lăng » thờ Hoài-quốc-Công Võ- Tánh, được kiến trúc theo lối cổ kim. Một lăng khác hiện tọa lạc tại ấp Hòa-trung II, xã An- hòa, […]

Hồi ức cựu học sinh khóa 5 Trung Học Gò Công

Bài này được viết lại dựa trên những dòng hồi ức của tác giả Thủy Lan Vy, viết tại Kỳ Đà Động, Quý Thu 1999, gửi tặng các bạn cựu học sinh khóa 5 Trung Học Gò Công. Gò Công nhỏ bé, nghèo nàn vì nằm trên con đường cùng, vì nước mặn đồng chua… […]

Dinh Chánh Tham Biện tỉnh Gò Công

Năm 1867, Pháp thâu trọn Nam Kỳ, Pháp đổi sáu tỉnh thành 27 vùng Tham biện. Huyện Tân Hoà của cựu trào được đổi thành Tham Biện Gò Công (Inspection de Gò Công) và do một viên sĩ quan Hải quân cấp bực Trung uý làm Chánh Tham Biện. Sau Tham biện Gò Công đổi […]

Gò Công Xưa – Piscine (Ao Bít Xin) – Hồ tắm xưa ở Gò Công

Piscine, hay còn được người dân địa phương gọi một cách dân dã là “Ao Bít Xin”, là một địa danh độc đáo từng tồn tại ở Gò Công (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Đây không chỉ là một công trình nhân tạo mà còn là một không gian văn hóa, một phần ký ức […]

Đệ Nhất Phương Nam… Mắm

Mắm là món trứ danh của người dân Nam Bộ, từ lúc đi mở cõi phương Nam. Không  đơn thuần là món ăn dân dã mà mắm còn là sản phẩm văn hóa đặc trưng miền sông  nước Nam Bộ. Đến nỗi, sách Gia Định Thành Thông chí của Trịnh Hoài Đức có ghi: “Ở […]

Gò Công Xưa – Đám Lá Tối Trời Nơi Âm Binh Xuất Hiện

Chốn người Nam đã 2 lần chống giặc Pháp xâm-lăng. Đám lá tối trời ! Một vùng rộng lớn ở làng Kiểng-phước tỉnh Gò-công gần cửa Soi-rạp. Ngày trước, như tên nó đã chỉ, vùng này mọc toàn dừa nước dày đặc, dày đến nổi tàn cây nhành lá che kín mít ngăn cản ánh […]

Gò Công Xưa – Miếu bà và tiểu sử bà Tư Có

Mỗi năm khi đoàn ghe nghinh Ông ngoài khơi trở về, đều ghé lại Miếu Bà ngoài Vàm sông Cần-lộc (đối-diện với đồn canh). Miếu hình ngũ giác lợp thiếc sơn trắng, trong có bàn thờ và bài vị Bà Tư Có, người có công sáng lập ngành chài lưới tại Vàm-láng. Theo truyền thuyết, […]

Gò Công Xưa – Đường chiến sĩ

Từ 1964 thành phố càng ngày càng đông nên chánh-quyền địa phương cho nới rộng bờ kinh ở về phía Nam tỉnh lỵ chừng 500-600m. Nhà cửa được phân lô và xây cất dọc theo bờ kinh, có nhiều tiệm mua bán lớn về vật liệu xây cất mọc lên, có nhiều tiệm ăn và […]

Ngôi mộ bát lăng đẹp nhất miền Nam ở Gò Công

Trong một dịp rong ruổi về Gò Công, chúng tôi thấy được những cụm mộ đá tuyệt mỹ, trúc cách thật đa dạng với vô số những bức chạm trổ công phu. Đặc biệt là ngôi mộ bát giác trong vườn chùa Long Thiền (nay thuộc ấp Hoà Bình, xã Bình Nghị, Gò Công Đông, […]

Địa Danh Đèn Đỏ

Đèn Đỏ là một trong 11 ấp thuộc xã Tân Thành, huyện Gò Công Đông. Phần lớn bà con nơi đây sống bằng nghề đi biển, đánh bắt thủy, hải sản. Vào thời điểm nước lớn, cùng với cảng cá Vàm Láng thì cảng cá Đèn Đỏ càng trở nên nhộn nhịp với hàng trăm […]

Giai thoại về Lâm Sang – Giang hồ đất Gò Công

Vào thời điểm cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, những tổ chức Thiên Địa hội phản Thanh phục Minh ở miền đất Nam Việt Nam đã mất phương hướng hoạt động vì mục tiêu không còn tồn tại. Họ trở thành những băng đảng giang hồ. Băng đảng giang hồ Lâm Sang ở […]

Nghề đóng tủ thờ Gò Công

Một trong những mặt hàng thủ công mỹ nghệ gỗ nổi tiếng của Tiền Giang là tủ thờ Gò Công. Đây là nghề thủ công truyền thống, rất nổi tiếng của Gò Công, được trong và ngoài nước biết đến. “Cái nôi” của chiếc tủ thờ Gò Công là ấp Ông Non, xã Tân Trung, […]

Chuyện ít biết về ‘năm Thìn bão lụt’ xứ Nam Kỳ

Nhắc đến “năm Thìn bão lụt”, nhiều người nghĩ ngay đến cơn bão lụt năm Giáp Thìn 1904 ở xứ Gò Công và nhiều tỉnh Nam Kỳ thời bấy giờ. Đây là trận bão lụt lịch sử, cách đây gần 120 năm. Đến nay, tư liệu về trận bão lũ này không nhiều, chủ yếu […]

Danh y Việt Cúc – nặng lòng với “Gò Công: Cảnh cũ người xưa”

Những ai theo y dược học cổ truyền dân tộc, đặc biệt là với những người thường xuyên nghiên cứu và sử dụng thuốc Nam, thì cái tên danh y Việt Cúc chắc chắn không còn xa lạ. Danh y Việt Cúc tên thật Nguyễn Văn Tám, tự Bảy Thê, y danh Việt Cúc, sinh […]

Con đường sứ Gò Công

Vua Tự Đức (1848-83) cho đắp “con đường sứ” nối từ Gia Định xuống giồng Sơn Quy để liên lạc với quê ngoại (Bà Từ Dụ). Người lớn tuổi ở đây thường nói rằng “nghe ông bà kể lại hồi đắp con đường này, bắt dân chúng phục dịch lao khổ để phá rừng, đào mương đắp lộ, bắc cầu trong hoàn cảnh […]

Đi tìm vị thần ở đình Tân Đông, Gò Công

Ngôi đình xã Tân Đông, còn gọi là đình Gò Táo,  ở huyện Gò Công Đông, Tiền Giang có một vẻ đẹp đặc biệt, di tích đã hoang tàn được níu giữ bằng những cây bồ đề lớn… Đình rất thiêng nhưng điều khiến người dân trăn trở là không còn rõ vị thần vốn […]

Gò Công Xưa – Cầu Tàu

Bến tàu ngày xưa nay hãy còn trơ mặt đó, nhưng đâu còn cảnh phồn-hoa náo nhiệt ngày xưa ? Cây cầu gỗ dựa bờ sông bên đường Gia-Long nối dài, ngày xưa tôi cùng bạn tác đã đặt chân lên biết mấy lần ? Từ Sài-gòn đáp xuống, từ Gò-công trôi lên, sau một […]

Dấu xưa chợ Dinh

Dù tên làng, tên ấp hay tên xã nhưng đối với người dân xứ Gò Công thì cái tên xưa nhiều người vẫn còn nhớ gọi khi nói đến Đồng Sơn, đó là “Chợ Dinh”. Chợ Dinh không chỉ là cái chợ của làng Đồng Sơn mà xa hơn, xưa hơn, nó còn có vai […]

Gò Công Xưa – Ấp Đạo Xưa

Trước thời chiến, phía bên kia cầu Long-chánh là đám đất hoang lát mọc cùng nơi. Lúc người Nhật đến, chưa gì đã tính việc kinh tế, họ cho cất lên tại sở đất này ba kho lớn lợp ngói móc để chứa lúa các nơi gom góp về. Kho cất xong, nhưng chưa chứa […]

Gò Công Xưa – Cầu Tây Ban Nha

Trên rạch Cửa-khâu ngày trước có một cây cầu sắt nối đường Phan-đình-Phùng với đường Phan-chu-Trinh. Xe cộ từ Sài-gòn về thường mượn cầu này. Với thời gian sắt đá cũng mòn, cầu hư sập, xe cộ Sài gòn về phải tìm ngã khác. Cầu bị bỏ trên 50 năm. Tới năm 1943 Nhựt-Bổn đến […]

Bánh vá Gò Công!

Giữa đồng bằng có một khoảng đất nổi cao lên gọi là gò. Sài Gòn có Gò Vấp, trồng cây Vấp. Cách Mỹ Tho 35 cây số, Gò Công là vùng gò đất có nhiều chim công. Tui không tin kiểu cắt nghĩa tưng lên cho đẹp: gò có ‘công về ngủ’ đâu. Thế đất […]

Gò Công Xưa – Vua Thành Thái Với Đồng Bào Gò Công

50 năm trước nước Việt-Nam còn trong thời-kỳ bị Pháp đô-hộ. Đại-diện chánh-quyền thực-dân là Toàn-quyền Paul Doumer, một chánh khách tiếng tăm của nước Pháp đã để danh lại cho cầu Hàm-Rồng nối Hà-nội với Gia-lâm. Cầu này thời Pháp thuộc được đặt tên là cầu Doumer, ngày nay Việt- Nam độc-lập đã cải […]

Gò Công Xưa – Đài Kỷ Niệm Huỳnh Công Tấn bị đập phá – Mộ Trương Công Định 2 lần được trùng tu

Dưới thời Pháp thuộc, những anh-hùng Việt-Nam kháng- chiến chống xâm-lăng chỉ được tôn thờ trong tâm-khảm của nhơn dân, trái lại những kẻ bán nước buôn dân vì danh-lợi chạy theo giặc Pháp để hãm hại và bóc lột đồng bào, được quan thầy của họ săn-sóc cho lập đài nọ miếu kia với […]

Gò Công Xưa – Quốc Công Phạm Đăng Hưng (1764- 1825)

Phạm-Đăng-Hưng sanh ngày 24-9-1864 năm Ất-dậu, con của ông Phạm-Đăng-Long và Bà Phạm-thị-Tánh, công- thần dưới triều Nhà Nguyễn, người huyện Tân-hòa, làng Tân-niên-đông (Gò-công) thuộc tỉnh Gia-định Nam-phần Việt-Nam. Ông là người thông-minh đỉnh-ngộ, tánh tình cương- trực, ăn nói thẳng-thắng, có nhiều ý chí lớn lao, ra đời gặp lúc quốc biến loạn […]

Gò Công Xưa – Đức Cha Gioan Baotixita Nguyễn Bá Tòng

VỊ GIÁM-MỤC VIỆT-NAM ĐẦU TIÊN LÀ NGƯỜI GÒ-CÔNG : ĐỨC CHA GIOAN BAOTIXITA NGUYỄN-BÁ-TÒNG Các thanh thiếu niên học-sinh trường trung-học Nguyễn-bá-Tòng và phụ-huynh các em có biết chăng trường các em đến học mỗi ngày ở bên Nhà thờ Chợ Đũi, mang danh một người con của tỉnh Gò-Công đã làm rạng-rỡ cho quê-hương […]

Gò Công Xưa – Chưởng Cơ Mai Tấn Huệ

VÀI NÉT VỀ DANH-NHÂN LỊCH-SỬ GÒ- CÔNG XƯA VÀ NAY GÒ-CÔNG LÀ MỘT XỨ ĐỊA-LINH NHƠN-KIỆT Tuy không trù-phú lắm, xứ Gò-công cũng nuôi sống dân mình một cách sung túc và đóng góp một phần quan-trọng vào sự thịnh-vượng của nền kinh-tế nông-nghiệp quốc-gia. Gò-công cũng sản-xuất lắm nhơn tài làm rạng rỡ tỉnh […]

Gò Công Xưa – Tranh Đấu Với Kẻ Nội Thù: Đội Tấn

Sau vụ thất thủ Gò-công, Trương-Công-Định về lập lại căn-cứ ở Lý-nhơn, giữa một hòn đảo đất phù-sa, cây cối và dừa nước dày đặc phủ kín. Vùng này hoang vu và đầy thú dữ tương tự như Rừng sát, khi nước lớn thì chỉ còn một phần đất nhỏ nhô lên trên mặt nước […]

Gò Công Xưa – Hai Miên: Một Nhân Vật Kỳ Quái Của Gò Công Dưới Thời Pháp Thuộc

Ở Sài-gòn cách 2, 3 chục năm trước, ở những ga xe điển, bến « bắc », bến xe đò, hành khách thường thấy những người mù, hoặc không mù, xin tiền công chúng bằng cách đờn độc huyền (ngoài Trung kêu là đờn bầu), vừa đờn vừa nói thơ Vân-Tiên, Phạm-Công Cúc-Hoa, Năm Mạnh, […]

Đồi thông hai mộ – Và câu chuyện tình buồn của chàng trai xứ Gò

Đồi thông hai mộ – một thắng cảnh nổi tiếng của Đà Lạt. Bao năm nay luôn tồn tại nhiều sự tích ly kỳ về cái tên “Đồi thông hai mộ”. Nhưng chỉ có một câu chuyện trong số đó là thật. Đó là câu chuyện tình bất hạnh của cô gái Lê Thị Thảo […]

Gò Công Xưa – Vị trí – Địa giới

ĐỊA-LÝ Tỉnh Gò-công nằm về phía Đông-nam Sài-gòn và thuộc miền Tây Nam-phần Việt-Nam, cách Sài-gòn 45 cây số đường chim bay. Đường bộ 58 cây số : Bắc giáp tỉnh Long- an, Nam giáp tỉnh Kiến-hòa, Tây giáp tỉnh Định-tường, Đông giáp biển Nam-hải. Kể đến nay (1969) chúng tôi được biết Gò-Công gồm […]

Gò Công Xưa – Gò Công Với Nạn Bạch Đồng, Suốt Năm Không Có Hột Mưa (Năm 1906 Bính-Thìn)

Nói đến thiên tai ở Gò-công, làm cho người ta hồi tưởng lại thời dĩ-vãng cách nay trên 60 năm, đồng bào ở đây đã chứng kiến những cảnh thiên tai địa ách liên tiếp 3 năm khổ sở. Ngoài trận bão năm giáp thìn vào năm 1904 và năm 1905 giặc cào cào phá […]

Gò Công Xưa – Những Chuyện Lạ Về Cá Ông Và Tục Lễ Cúng tế Ông Tại Vàm Láng

Theo một tín-ngưỡng được kính-cẩn lưu-truyền hơn bốn thế-hệ đồng bào tỉnh Gò-công. Nguyễn-Ánh trong thời chinh-chiến với Tây-sơn phải lắm phen thất trận, nào bôn đào ra Côn-nôn Phú-quốc, nào mấy phen cầu-viện Xiêm-La. Đến một hôm vào khoảng tháng Giêng sau khi tụ tập được khá đông chiến thuyền và binh-sĩ, Nguyễn chúa […]

Nhà giàu đất Gò Công xưa

So với các tỉnh nằm trong lưu vực giữa hai sông Tiền và Hậu Giang, Gò Công xưa là tỉnh nhỏ, đất hẹp, nhiều phèn và nước mặn, mỗi năm chỉ làm ruộng có một mùa. Tuy nhiên theo nhiều ông già bà cả kể lại đó là một thế đất quý, một thế đất […]

Gò Công Xưa – Trận Thư Hùng : Cuộc Hàn quân Lớn Nhất Của Pháp Tại Gò Công (25-2-1863)

Gương yêu nước và sự anh-dũng của Trương-công-Định không khác nào một thứ men kích-thích dân chúng ái-quốc, thúc đẩy nho-sĩ và thanh-niên các vùng khác ở xa gần nổi lên chống Pháp. Thêm nữa, dân chúng rất đỗi bất bình và các điều khoảng bất lợi của hòa-ước mùng 5 tháng 6 năm 1862, […]

Giáp Thìn thương nhớ Gò Công

Nhạc Hoàng Phương, giọng ca Bảo Yến: “Dưới nắng hồng, tôi đi giữa Gò Công. Đất như cao, trời như thấp lại. Trong khoảng không trên sóng biển chập chùng, Chỉ còn lại dáng mẹ hiền Gò Công …” Gò Công?! Mùng Một Tết Nguyên Đán là thứ Bảy, ngày10, tháng Hai, năm 2024. Năm […]

Gò Công Xưa – Ngài Nguyễn Văn Hiếu Một Võ Tướng Thanh Liêm, Cương Nghị

Nói đến các danh-nhân khuông phò chúa Nguyễn, thống nhứt san-hà, chúng tôi phải nói đến ông Nguyễn-văn-Hiếu người miền Nam, có công rất lớn với vua Gia-Long. Ông là người có tài, có đức, cương-trực và liêm-khiết. Ông Nguyễn-văn-Hiếu người Kiến-hòa, thuộc tỉnh Định- tường ; ông thân-sinh húy là Đán, được tặng chức […]

Gò Công Xưa – Đức Từ Dũ Thái Hoàng Thái Hậu

Một bậc hiền-phụ ở nước ta vào cuối thế kỷ XIX. Bà tên Phạm-thị-Hằng, hiệu Từ-Dũ, sinh ngày 19-5 năm Canh-ngọ (1810) tại Gia-định, huyện Tân-hòa, Giồng Sơn-qui, nay thuộc tỉnh Gò-công. Bà là trưởng-nữ của quan Thượng-thơ bộ Lễ Phạm- đăng-Hưng và bà Phạm-thị-Vị. Sau này là vợ của Hiến-tổ Chương-hoàng-đế tức là vua […]

Gò Công Xưa – Gò Công Dưới Chế Độ Tân Trào

Người Pháp xâm-chiếm Gò Công từ năm 1861 nhưng chỉ hoàn-toàn làm chủ huyện Tân-hòa vào năm Giáp-Tý 1864 sau khi hạ được vị anh hùng Trương-Công-Định. Nước non đổi chủ, cảnh vật điêu tàn, lòng người giao động, ai ai cũng ngậm ngùi cho là số trời đã định, chấm dứt cơ-nghiệp chúa Nguyễn […]

Gò Công Xưa – Sử lược tỉnh Gò Công

(Căn cứ vào Bộ Hoàng-Việt Địa-dư chí đời Minh-Mạng thứ 14 năm 1934 và Cours d’Histoire Annamite của Trương- Vĩnh-Ký, in năm 1877). Ý NGHĨA VÀ ĐIỂN-TÍCH DANH HIỆU GÒ- CÔNG Từ lâu lãnh thổ Gò-công đã được ghi vào bộ Đại-Nam Quốc-Sử do cụ Phan-Thanh-Giản bình luận, là một xứ « Địa-Linh Nhơn-Kiệt », […]

Gò Công Xưa – Nam Kỳ dưới thời Pháp Thuộc (1861- 1945)

LÝ DO PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM Giữa thế kỉ thứ XIX, các vua Việt Nam : Minh-Mạng, Thiệu-Trị, Tự-Đức nhận thấy nhiều nước Á-châu như Ấn-độ, Qua-va (Java), Lữ-tống (Luçon) bị mất, thế lực đế-quốc Âu- châu càng ngày càng bành-trướng qua Đông mà binh lính đi tiền-phong chính là lái buôn, thành thử […]

Gò Công trong tiểu thuyết Hồ Biểu Chánh

Phan Thanh Sắc Thân thế Hồ Biểu Chánh Ông tên thật là Hồ Văn Trung, tự là Biểu Chánh, bút hiệu là Thứ Tiên (thường ký trong các bài thơ), sinh  ngày  1-10-1885 (năm Ất Dậu) tại làng  Bình Thành, tỉnh Gò Công, trong một gia đình nghèo, đông con ( ông là người con […]

Người nhạc sĩ tài hoa đã khai sinh ‘dòng nhạc Gò Công’

Địa danh Gò Công ở Tiền Giang những năm 1980 đã bỗng dưng nổi danh khắp cả đất nước, xuất phát từ một băng nhạc trữ tình do nhạc sĩ Quốc Dũng biên tập, phối khí và sản xuất dựa trên các sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Phương. Có lẽ chính nhạc sĩ Quốc […]

Gò Công có gì mà đi hoài?

Ở Sài Gòn, có hai nơi đầu tiên tôi nghĩ đến mỗi khi thấy cần phải đi đâu đó nạp năng lượng là Cần Giờ và Gò Công. Mỗi nơi một vẻ đủ cho tôi tiếp tục chuỗi suy ngẫm về cuộc sống, lịch sử, địa lý, cái hồn, cái cốt… Kênh Chợ Gạo, Tiền […]

Những chuyện xưa, tích cũ ở Gò Công

Chuyện cổ lưu truyền tại Gò Công (nay thuộc Tiền Giang) phong phú và thú vị, tác giả Việt Cúc tái hiện trong quyển sách “Gò Công cảnh cũ người xưa”, phản ánh đầy đủ về quá khứ đầy biến động của vùng đất này. “Năm Thìn bão lụt” “Năm Thìn bão lụt” xảy ra […]

Gò Công – Bí ẩn Làng thành phố đầu tiên của lục tỉnh – Kỳ 1: Tìm lại dấu xưa Làng thành phố

Tỉnh Tiền Giang vừa công bố năm 2025 thị xã Gò Công “lên thành phố”. Nhưng 137 năm trước, năm 1885, vùng đất hiện nay là thị xã Gò Công đã được người Pháp gọi là “Làng thành phố”, đô thị đầu tiên với tên gọi thành phố của đất Nam Kỳ lục tỉnh. Dinh […]

Gò Công – Bí ẩn Làng thành phố đầu tiên của lục tỉnh – Kỳ 3: Quê hương hai bà hoàng danh tiếng

Hàng trăm năm qua, người dân Gò Công (Khổng Tước Nguyên) vẫn tự hào vùng đất lành này là nơi xuất thân hai bà hoàng danh tiếng tài đức vẹn toàn của triều Nguyễn. Nam Phương hoàng hậu thời thiếu nữ đang đi học – Ảnh tư liệu Chuyện Đức bà Từ Dụ Buổi sáng […]

Hồi ức về trận bão lụt thảm khốc năm Giáp Thìn 1904 ở Gò Công

Giữa trưa ngày chủ nhật 1/5/1904, trong lúc người dân Tân Thành đang náo nức chuẩn bị cho lễ cúng Kỳ yên theo tập tục hàng năm, thì trời đang nắng gắt bỗng dưng kéo mây mờ mịt, mưa lác đác, gió giông dần mạnh lên… Biển Tân Thành (thuộc huyện Gò Công Đông-Tiền Giang), […]

Hình ảnh hiếm về mảnh đất Gò Công thập niên 1920

Kiến trúc hoành tráng của Dinh Tỉnh trưởng, khu lăng mộ ông ngoại vua Tự Đức, nét cổ kính của chùa Đồng Sơn… là những hình ảnh tư liệu quý về Gò Công thập niên 1920 do người Pháp thực hiện. Chợ Gò Công thập niên 1920, ngày nay là chợ Gò Công cũ ở […]

Quan niệm dân gian về địa thế Gò Công

Tỉnh Gò Công xưa (nay thuộc tỉnh Tiền Giang) là vùng bình nguyên ven biển rộng lớn với hơn 20 cây số bờ biển và được hợp thành bởi phù sa của sông Cửa Tiểu và dòng Đồng Nai, có diện tích khoảng 55 ngàn mẫu và cách Sài Gòn khoảng 60 cây số. Dưới […]

Gò Công – Kỳ cuối: Mong gặp lại Làng thành phố vàng son một thủa

Việc chính quyền Tiền Giang quyết định đưa thị xã Gò Công trở lại vị thế thành phố khiến người dân vui mừng. Liệu có thể khôi phục những nét cổ kính, vàng son một thuở của Gò Công xinh đẹp để phát triển du lịch như phố cổ Hội An? Kho bạc Gò Công […]

Những dấu xưa đáng nhớ ở huyện Gò Công Tây

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang hôm nay đã khoác lên mình diện mạo mới. Thế nhưng, mỗi khi nhắc đến vùng đất Gò Công nói chung, huyện Gò Công Tây nói riêng, nhiều người vẫn còn nghĩ đến những dấu tích cũ với nhiều giá […]

Vọp nấu canh chua

Ở Gò Công, Tiền Giang có món đặc sản là vọp nấu canh chua với lá me non (cách nấu tư ơng tự canh gà lá giang) chấm với nước mắm đâm hay mắm ruốc Gò Công, con vọp chỉ có ở vùng nước mặn ven sông Gò Công (hình dáng tựa con nghêu nhưng […]

Một ngày ở Gò Công

Đất Gò Công xưa (Tiền Giang) – Nay gồm huyện Gò Công Đông, thị xã Gò Công và huyện Gò Công Tây, được bao bọc bởi sông Vàm Cỏ ở phía Bắc, sông Chợ Gạo (sông Trà) ở phía Tây, sông cửa Tiểu ở phía Nam và biển Đông – vốn là căn cứ địa […]

Bóng hình làng Thành Phố

Năm 1867 là năm Pháp chiếm hết 6 tỉnh Nam Kỳ rồi chia thành 20 vùng Tham biện. Huyện Tân Hòa đổi thành Vùng Tham biện Gò công. Viên Chánh Tham biện đầu tiên của Sở Tham biện Gò Công (Inspection de Gò Công) là Hải quân Trung Úy Guys cho xây thành lính tập […]

Gò Công – Bí ẩn Làng thành phố đầu tiên của lục tỉnh – Kỳ 5: Độc đáo món quê Gò Công tiến vua

“Gọi mắm nhưng thật ra không phải mắm, đó là loại nước chấm thượng hảo hạng làm từ thịt con tôm”, ông Phạm Văn tâm sự. Cho mắm tôm chà vào keo để bán – Ảnh: HÙNG ANH Món mắm quê Ông Phạm Văn, 59 tuổi, là dân Gò Công chính gốc nên am tường […]

Hủ tíu Gò Công

Hủ tíu – còn gọi hủ tiếu – là món ăn phổ biến khắp phía nam, đến nay đã xuất hiện ở miền trung và miền bắc. Trong các chương trình liên hoan văn hóa ẩm thực Việt Nam tại nước ngoài, đặc sản hủ tíu luôn được trân trọng giới thiệu. Tuy nhiên, dẫu […]

Tình người Gò Công

Địa danh Gò Công rất quen thuộc với người miền Nam là vùng đất được khai phá đầu tiên và phát triển hơn 300 năm cùng thời điểm với Sài Gòn – Gia Định – Đồng Nai – Bến Nghé. Đường vào nhiều nhà là cái cầu nhỏ bắc qua kênh… (Ảnh qua mainguyen1512.blogspot.com) Gò […]

Một bức thơ lịch sử của dân chúng Gò Công gửi phản kháng chính phủ Pháp vào năm 1862

Trích từ Gò Công xưa của soạn giả Huỳnh Minh, sách có đoạn: Cố công sưu tầm ,chúng tôi xin trích lục bức thư đăng trong tuần báo phổ thông , số 7 tháng 10 năm 1952 của soạn giả Trần nguyên Anh gồm những đoạn sau đây : ” cuộc tranh thủ độc lập […]

Tài nguyên du lịch Gò Công – Kỳ 2 – Tài nguyên

TÀI NGUYÊN DU LỊCH GÒ CÔNG: 2.1. TÀI NGUYÊN DI TÍCH – CẤP QUỐC GIA: Liệt kê 20 di tích cấp quốc gia trên địa bàn tỉnh Tiền Giang cho thấy Gò Công có 7: Chiến lũy Pháo đài, Đình Đồng Thạnh, Đền thờ Trương Định (Gia Thuận), Lăng mộ và đền thờ Trương Định […]

Hấp dẫn Sơ ri Gò Công

Trong các loại đặc sản Tiền Giang làm quà, rất nhiều người ưu ái chọn Sơ ri Gò Công. Sơ ri Gò Công nổi tiếng là giống sơ ri ngon nhất Tây Nam Bộ. Sơ ri có thịt chắc, đảm bảo vị chua ngọt tự nhiên, hạt vừa, các múi to đều và da căng […]

Cầu Huyện

Như đã nói là chuyến về Gò Công vừa qua tôi đã gặp được nhiều cái hay. Cái hay nhứt là tôi tìm gặp giấy điền thổ xóm Cầu Huyện, chỗ ngày xưa tôi ở lúc còn nhỏ trước khi lên Saigon học trung hoc Pétrus . Bản đồ (plan cadastral) nầy làm năm 1882. Mời xem […]

Thăng trầm chợ Gò Công

Đến năm 1940 là năm tôi bắt đầu “đi” chợ Gò Công. Tôi thường theo cha tôi đến nhà cô ruột ở phía Nam chợ. Tôi quen dần các con đường ở chợ. Tôi nhớ như in dòng kinh Salicetti, hai bên bờ kè của nó và ba chiếc cầu trong nội thị…Tất cả đều […]

Tài nguyên du lịch Gò Công – Kỳ 3 – Kiến nghị

KIẾN NGHỊ: 3.1. Mục tiêu phát triển du lịch: 1)   Quí sự bền vững, thiết thực, hiệu quả. 2)   Nâng cao lợi ích kinh tế xã hội cho cộng đồng địa phương, 3)   Gìn giữ được di sản văn hóa. 4)   Không gây ảnh hưởng tiêu cực với môi trường. 3.2. Kiến nghị với các nhà quản lý, khai […]

Khu Nam và khu Bắc qua kinh SALICETTI

Trở lại nhìn công trình xây dựng làng Thành Phố và nội thị Gò Công của viên Chánh Tham biện Guys, ta thấy trục Kinh Salicetti phân chia nội thị thành 2 khu Nam và Bắc. Khu Nam là khu phố dân cư, chợ búa buôn bán sầm uất từ trục chính đã nhắc là […]

Cuộc khởi nghĩa của Trương Định (1862 – 1864)

Sau khi Gò Công rơi vào tay giặc. Tri huyện Tân Hòa là Đỗ Trình Thoại vì để mất thành nên bị cách chức, cho lập công chuộc tội. Đỗ Trình Thoại huy động dân binh, đêm 22-6-1861, tấn công quân Pháp đồn trú tại Gò Công. Trung úy Vial bị trọng thương, tên lính […]

Bốn điều kiện để lấy vua Bảo Đại của Nam phương Hoàng hậu

Khi Hoàng đế Bảo Đại ngỏ ý cầu hôn, bà Nam Phương đã đưa ra 4 điều kiện để trở thành Hoàng hậu khi vua còn sống, một điều mà trước đây chưa từng có đối với triều đình nhà Nguyễn. Nam Phương hoàng hậu là hoàng hậu duy nhất của hoàng đế Bảo Đại […]

Gò Công – Bí ẩn Làng thành phố đầu tiên của lục tỉnh – Kỳ 2: Chuyện lạ nữ hào phú đất Gò Công

Gò Công là đất địa linh nhân kiệt, nổi tiếng giàu có với những tên tuổi như ông Phủ Khiêm, Huyện Đậu, Huyện Hiếu, Hội đồng Hạc, Đốc phủ Hải… Chợ Gò Công xưa, nơi bà Tư Nói khởi nghiệp từ nghề bán trầu cau – Ảnh tư liệu Nhưng các đại gia này đều […]

Khám phá vẻ đẹp Gò Công

Xứ Gò Công (Tiền Giang) nổi tiếng là quê hương của nhiều nhan sắc nức tiếng Nam Bộ. Nhưng ít ai biết thị xã ven biển ấy cũng có những danh lam thắng cảnh đẹp níu chân bao du khách. Hơn 20 năm sống ở Sài Gòn, thế hệ trẻ chúng tôi đam mê dịch […]

Ba chiếc cầu bắc qua kinh SALICETTI nội thị

Khi vét đào Kinh Salicetti nội thị Pháp cho bắc 3 cây cầu sắt trên 3 trục lộ Nam Bắc. CẦU HUYỆN Bây giờ, ai là người Gò Công cũng đều nghe đến Cầu Huyện, có thể cũng biết chỗ Cầu Huyện nhưng mấy ai thấy dáng dấp chiếc cầu sắt nầy. Cây cầu nằm […]

Thành “Xăng Đá” và tỉnh lỵ Gò Công

“Xăng Đá” là tên đọc trại của hai chữ “Solda”, có nghĩa là “lính” (thành “xăng đá” tức thành lính). Ba năm sau khi Pháp làm chủ Gò Công (1868), họ bắt đầu xây thành “xăng đá” để củng cố an ninh trật tự vùng mới chiếm. Bước kế tiếp, người Pháp cho xây dinh […]

Tài nguyên du lịch Gò Công – Kỳ 1 – Tổng quan

Gò Công gồm thị xã Gò Công, huyện Gò Công Đông, Gò Công Tây và Tân Phú Đông (một phần trước thuộc huyện Gò Công Đông và phần còn lại trước thuộc Gò Công Tây) nay thuộc tỉnh Tiền Giang. Tài nguyên du lịch ở đây rất phong phú nhưng chưa khai thác phù hợp. […]

Vạn nẻo mưu sinh của ngư ông mù trên cửa biển Gò Công

Vạn nẻo mưu sinh, nhưng có lẽ, đi biển là một nghề gian khổ khó nhọc, nguy hiểm và cô đơn nhất. Ở cửa biển Gò Công (tỉnh Cà Mau), người ta thấy một ông già mù gắn cả một đời theo dòng biển cạn mưu sinh… Thăng trầm một kiếp người Phóng viên báo […]

Về biển Tân Thành Gò Công xứ sở của con nghêu và xóm “Đèn Đỏ”

Khi đến với Gò Công, tại đây có một bãi biển nổi tiếng, gọi là bãi biển đen đẹp nhất Việt Nam. Biển các tỉnh Miền Tây thì đa phần là đen vì lượng phù sa lớn. Nhưng nhờ thế mà lượng hải sản lớn và đa dạng. Hiện nay nhờ cây cầu Mỹ Lợi […]

SƠN VƯƠNG – một hảo hán Gò Công

SƠN VƯƠNG (Chuyện về Trương Văn Thoại – một tráng sĩ đất Gò Công) Trương Vạn Năng (Trương Văn Thoại) sinh năm 1090 tại Gò Công, lớn lên trong phong trào yêu nước giữa thập niên 20 với thần tượng là chí sĩ Nguyễn An Ninh. 1926, vừa sang tuổi 17, Sơn Vương đã bị […]

Kỳ thú chuyện về vùng đất linh thiêng Gò Công

Vào năm 1834, bắt chước cách tổ chức hành chính của nhà Thanh, vua Minh Mạng cho đổi tên “trấn” thành “tỉnh”, rồi lập thêm tỉnh mới An Giang, như vậy Nam Kỳ lục tỉnh ra đời. Từ lúc đó Tân Hóa gồm phần đất thuộc tỉnh Gò Công sau này, mặc dù nằm sát […]

Hoài Quốc Công Võ Tánh

HOÀI QUỐC CÔNG VÕ TÁNH Võ Tánh hay Võ Tính (武性, ? – 1801) là một danh tướng của chúa Nguyễn Ánh, đương thời ông cùng Đỗ Thành Nhơn và Châu Văn Tiếp được xưng tụng là Gia Định tam hùng. Trong thời thế sóng gió của đất nước, hết Trịnh – Nguyễn phân tranh […]

Lễ hội Kỳ yên – Nét văn hoá truyền thống còn lưu giữ

Hàng năm, cứ vào độ vầng trăng tháng cuối tròn dần là xóm làng Gò Công Tây rộn ràng trong Lễ hội Kỳ yên. Trẻ em xúng xính trong bộ quần áo mới, người lớn tươm tất y phục chỉnh tề, hồ hởi nhanh bước tề tựu trước đình làng trong ngày lễ hội. Vùng […]

Làng nghề mắm tôm chà Gò Công – Đệ nhất mắm Phương Nam

Đất miền Tây Nam Bộ đặc trưng là vùng sông nước, nhiều tôm cá. Những sản vật có sẵn được người dân địa phương tận dụng, chế biến thành những món ăn mới lạ, độc đáo. Về sau, nhiều món trở thành đặc trưng của vùng đất này, nhất là mắm. Những năm đầu thế […]

Gỏi Nham Gò Công – Món ngon tiến cung

Gỏi là món ăn trong bộ tứ: Nem-Bì-Chả-Gỏi, “bốn ăn chơi”, có mặt trong các bữa tiệc sang trọng của người có tiền ngày xưa. Nước mình ở đâu cũng có món gỏi, người ngoài Trung cũng kêu là gỏi, người miền Bắc nghe nói kêu là “nộm”, như nộm rau muống, nộm đu đủ, nộm […]

GÒ CÔNG – KHỞI NGHĨA Tháng Tám 1945

Sau cuộc khởi nghĩa tháng 11- 1940, cơ sở Đảng cũng như phong trào quần chúng ở Mỹ Tho bị tổn thất nặng. Hầu hết, cơ sở Đảng từ tỉnh đến huyện, xã đều bị địch phá rã. Nhiều cán bộ, đảng viên và quần chúng tích cực bị giết hại, bị tù đày. Một […]

Những chuyện lạ về cá Ông và tục lệ cúng Ông tại Vàm Láng

Không biết ở các vùng ven biển khác có hay không .CHứ tại quê Hạ , thì theo một truyền thuyết,một tín ngưởng được kính cẩn lưu truyền qua bốn thế hệ đồng bào Gò Công thì Chúa Nguyễn Ánh , trong cuộc chiến với Tây Sơn ,cũng lắm phen thất bại phải bôn đào […]

Gò Công Đông và tiềm năng du lịch biển

Huyện Gò Công Đông có 32 km bờ biển, ngoài các khu vực gần bờ có tiềm năng phát triển du lịch rất lớn là cồn Ông Mão, bãi biển Tân Thành (những vùng nầy hiện đang nuôi trồng thuỷ sản), huyện còn có hệ sinh thái rừng ngập mặn phân bổ ven biển và […]

Phong thủy Gò Công: Vùng đất sinh ra hai bà Hoàng nổi tiếng sử Việt

Là nơi hội tụ cuối cùng của dãy núi Trường Sơn và sông Cửu Long, đất Gò Công đã sinh ra hai bà Hoàng nổi tiếng trong sử Việt. Địa thế phong thủy Thị xã Gò Công thuộc tỉnh Tiền Giang là một nơi rất đặc biệt. Sở dĩ nơi đây được gọi là “Gò […]

Cậu Hai Miêng – Huỳnh Công Tấn (1837 – 1874)

Trước năm 1945, phía trước nhà lồng chợ Gò Công có một tấm bia đá lớn của Pháp dựng lên để kỷ niệm một người Việt có công tận tụy với nước Pháp: “À la mémoire de Lãnh Binh Huỳnh Công Tấn, Chevalier de Légion d’honneur, fidèle serviteur de la France” (Tưởng nhớ Huỳnh Công Tấn, Lãnh […]

Gò công, nơi phát tích các dòng họ quý tộc

Viết bộ “Nam Kỳ lục tỉnh”, chúng tôi chỉ có một ước vọng nhỏ là mời bạn đọc đi thăm các miền đất nước phương Nam, từ thời hoang sơ mới khai phá, trải bao thăng trầm, những biến động chính trị, lịch sử dồn dập giữa thế kỷ 20, cho tới thời hiện lại. […]

Lê Dinh

Lê Dinh sinh năm 1934 (tuổi Giáp Tuất) tại làng Vinh Hựu, tỉnh Gò Công.  1948-1953: Học Trung học ở Collège Le Myre de Vilers (MỹTho) .  1953-1955: Học trường Cao đẳng Vô Tuyến Điện Saigon (Ecole Supérieure de Radióelectricité de Saigon). 1955-1957: Dạy học (Pháp văn và âm nhạc) ở Gò Công và ở […]

Ao Trường Đua Gò Công

“Ao làng mây tắm trăng bơi Nước trong như nước mắt người tôi yêu…” (Thơ Hoàng Tố Nguyên) Ao Trường Đua (thị xã Gò Công) có lịch sử hình thành từ hơn 80 năm nay. Thời Pháp thuộc, nhằm mục đích lấy đất đắp đường vào chợ vốn xây dựng ở vùng đất trũng ven […]

Gò Công: đất khởi nghiệp các dòng học quý tộc

Khắp các tỉnh Nam Kỳ, Gò Công tuy là một hạt nhỏ nhưng là đất quý hương bên ngoại của nhà Nguyễn, là nơi phát tích nhiều dòng quý tộc hơn cả. Họ Phạm, họ Nguyễn đều được phong tước công, hầu, bá… vì là tổ phụ của bà Từ Dụ Phạm Thị Hàng và […]

Oceαn Vuong một nhà thơ lớn, thiên tài gốc Việt – Câu chuyện ý nghĩα sâu sắc về cuộc đời của một thiên tài

Một người Mỹ gốc Việt (quê mẹ ở Gò Công, Tiền Giαng. Sαu 30.4.75 vượt biên và định cư ở Mỹ), 33 tuổi, được trαo một giải thưởng văn chương dαnh giá củα Mỹ trị giá $625.000. Anh được người Mỹ ᵭάпҺ giá là thiên tài văn chương mới củα nước Mỹ. “Có những người […]

Gò Công: quê vợ của hoàng đế Bảo Đại

Miền Nam là nơi phát sinh 3 bà hoàng hậu triều Nguyễn: Bà Hồ Thị Hoa, vợ vua Minh Mạng, được truy phong Thuận Đức Nhân Hoàng hậu, là người quê tại Thủ Đức. Bà Từ Dụ Phạm Thị Hằng, vợ vua Thiệu Trị. Bà Nguyễn Thị Hữu Lan tức Nam Phương hoàng hậu (hương […]

Đại ca Hai Miêng và chuyện dân Cầu Muối lập miếu thờ

Đình làng Nam bộ cũng như Sài Gòn vốn được bà con trong làng góp công, của xây dựng để thờ vị thần Thành Hoàng phù hộ cho làng. Có một đình làng giữa đất Sài Gòn xưa thờ một “đại ca“. Trong khoảng 300 ngôi đình hiện tồn của khu vực Sài Gòn hiện […]